معرفی کتاب سایه روشن های بازار عراق

کتاب سایه روشن های بازار عراق

عراق یکی از بی نظیرترین فرصت های اقتصادی جهان محسوب می شود. این کشور با وسعت 438 هزار کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 37 میلیون نفر، دارای موقعیت استراتژیک جغرافیایی و دسترسی به آب های آزاد و نیز دارای دومین ذخایر نفت جهان می باشد. ویرانی حاصل از سال ها جنگ داخلی و خارجی و نیاز وافر و ضروری به تمامی کالاها و خدمات تولیدی جهان نیز بر اهمیت آن می افزاید.

به جهت نیاز شدید این کشور به بازسازی ساختاری در تمامی زمینه های اقتصادی، صنعتی، کشاورزی، خدماتی، راه و ساختمان و … دولت عراق سالانه بودجه ای معادل 200 میلیارد دلار جهت واردات انواع کالا و خدمات و بازسازی کشور برآورد می نماید که در سال های اخیر به دلیل جنگ های داخلی با کمی کاهش و کندی، این بودجه هزینه می گردد، اما بزودی و با اتمام اختلافات و جنگ داخلی مجدداً هزینه های اختصاصی جهت بازسازی تا 300 میلیارد دلار در سال افزایش خواهد یافت. از طرفی گرایش مردم عراق به تجارت و عدم وجود میزان کافی نیروی کار متخصص و پایین بودن سطح عمومی سواد و عدم علاقه مندی به کار و تولید باعث گردیده این کشور صرفاً یک واردکننده باشد، حتی ساخت و سازها و بازسازی این کشور را نیز با استعانت از شرکت های خدمات فنی و مهندسی خارجی و به صورت برگزاری مناقصات بین المللی به انجام می رسانند.

کشور عراق با وجود 1458 کیلومتر مرز مشترک با ایران و قرابت های مذهبی از مهمترین بازارهای صادراتی ما محسوب می شود. با این حال تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایرانی هنوز از فرصت استثنایی بازار آن بهره کامل را نبرده و صحنه را برای حضور سایر کشورها خالی گذاشتند. البته باید توجه داشت که برای حضور در بازارهای صادراتی باید اطلاعات دقیق و کاملی از وضعیت سیاسی و تجاری آن کشور در اختیار داشت. در غیر این صورت نه تنها این حضور منجر به سودآوری نخواهد شد بلکه ممکن است ضررهای سنگینی را هم به با آورد. از این رو کتاب سایه روشن های بازار عراق به قلم جناب آقای مهدی نجات نیا رایزن بازرگانی سابق ایران در عراق اهمیت دوچندانی پیدا نموده است.

این کتاب حاصل تجارب، تحقیقات میدانی، نشست­ها، مذاکرات، توافقات و بازدیدهای شبانه روزی مؤلف طی سال های استقرار ایشان در بغداد از سال 1386 تا سال 1390 به عنوان رایزن بازرگانی در سفارت جمهوری اسلامی ایران و پس از آن به عنوان کارشناس خبره بازار عراق و مسئول امور تجاری عراق در سازمان توسعه تجارت ایران و مشاوره صادرات به عراق می باشد.

این کتاب شامل 28 فصل است که در هر فصل از این کتاب بخشی از مشخصات اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و … با رویکرد تجارت با این کشور تشریح می شود. این فصول عبارتند از:

  • فصل اول: اطلاعات جغرافیایی و جمعیتی کشور عراق
  • فصل دوم: آمار و ارقام اقتصادی
  • فصل سوم: استان های کشور عراق
  • فصل چهارم: اطلاعات تاریخی و سیاسی کشور عراق
  • فصل پنجم: آگهی و تبلیغات در کشور عراق
  • فصل ششم: چگونگی ثبت شرکت و برند در کشور عراق
  • فصل هفتم: استاندارد و کنترل کیفیت
  • فصل هشتم: اطلاعات گمرکات مرزی با کشور عراق
  • فصل نهم: نمایشگاه ها در کشور عراق
  • فصل دهم: آمار و ارقام اقتصادی
  • فصل یازدهم: پول و بانک داری در کشور عراق
  • فصل دوازدهم: اخلاق تجاری و سلیقه مصرف کنندگان
  • فصل سیزدهم: مسایل امنیتی در کشور عراق
  • فصل چهاردهم: روادید و اقامت در کشور عراق
  • فصل پانزدهم: نکاتی درباره انعقاد قراردادهای تجاری
  • فصل شانزدهم: خدمات پس از فروش و گارانتی
  • فصل هفدهم: ساعات کار و تعطیلات در کشور عراق
  • فصل هجدهم: حمل و نقل در کشور عراق
  • فصل نوزدهم: کانال های توزیع
  • فصل بیستم: مناقصات عراق
  • فصل بیست و یکم: بیمه در عراق
  • فصل بیست و دوم: تفاهم نامه های همکاری بین کشورهای ایران و عراق
  • فصل بیست و سوم: قانون سرمایه گذاری کشور عراق
  • فصل بیست و چهارم: مراکز بورس عمده فروشی در پایتخت عراق
  • فصل بیست پنجم: نشانی ادارات و تشکل های کشور عراق
  • فصل بیست و ششم: مراکز اطلاع رسانی بازار کشور عراق
  • فصل بیست و هفتم: گالری تصاویر
  • فصل بیست و هشتم: نقشه عراق

از عناوین فوق می توان دریافت که مؤلف تمام سعی خود را نموده تا مخاطب را با کشور عراق و نحوه تجارت با آن کشور آشنا سازد. این کتاب دارای متنی روان و ساده می باشد تا خواننده نکات آن را به راحتی دریافت نماید. به عنوان مثال در فصل دوازدهم این کتاب که در مورد اخلاق تجاری و سلیقه مصرف کنندگان عراقی است، می خوانیم:

” قاعده کار تجاری در عراق مبتنی بر رفاقت است و نه ارزیابی های اقتصادی، لذا در بازار عراق لازم است که عرضه کنندگان قبل از ارائه کالا و خدمات شان به طرف های تجاری، آن ها را جهت ضیافت نهار یا شام کاری دعوت کنند و پس از اتمام سرو غذا و نه در حین آن، آهسته آهسته از مزیت های کالا و خدمات شرکت خود برای میهمانان طرف عراقی صحبت نمایند. عراقی ها گفتمان های ساده و مشخص که فاقد پیچیدگی های فنی باشد را بیشتر درک می کنند و البته صرفاً به زبان عربی و با گویش عراقی، لذا حضور مترجمان سن و سالدار و باتجربه به غنای جلسه کمک شایانی می نماید. سن بالای طرف های تجاری که در مذاکرات با عراقی ها قرار می گیرند نیز بسیار مهم است، عراقی ها به افراد جوان حاضر در جلسه اهمیت زیادی نمی دهند و برعکس ارزش زیادی برای افراد مسن، با تجربه و دارای موی سفید قایل هستند، هرچند اشخاص جوان حاضر در جلسه دارای مسئولیت های مهمی باشند. تجار عراقی در حال حاضر بسیار گرایشات مذهبی دارند و لذا جا دارد در جلسات به این نکات توجه شود که اعتماد به شما را در تعاملات در ذهن آنان افزایش خواهد داد، همچنین دعوت آنان برای سفرهای زیارتی به ایران به ویژه در ایام تعطیلات عراق که بعضاً طولانی است و هیچ امکان تفریح و گشت و گذار در عراق نیست به همراه بازدید از شرکت یا کارخانه شما در ایران، جلسه شما را بسیار مثبت پیش خواهد برد.”

تنها نکته ای که باید در زمان مطالعه این کتاب مد نظر داشت این است که این کتاب در سال 1396 به چاپ رسیده و آمارهای ارائه شده در آن برای قبل از این سال است. البته این امر از ارزش این کتاب نمی کاهد و اکثر نکات مطرح شده در آن برای مدت طولانی کاربردی خواهد بود.

ما به تمام تجار، بازرگانان و صاحبان کسب و کارهایی که تمایل به تجارت با کشور عراق و استفاده از فرصت های سرمایه گذاری آن دارند پیشنهاد می کنیم که در ابتدا با مطالعه این کتاب و سایر مطالب علمی وبسایت ما آمادگی حضور در بازارهای خارجی را پیدا نمایند.

کتاب سایه روشن های بازار عراق به همت شرکت چاپ و نشر بازرگانی در بهار 1396 به چاپ رسیده و در تابستان همان سال تجدید چاپ شده است.